اثر سطوح مختلف پرایمینگ هورمونی بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی، زمان تا درصدهای مختلف جوانه‌زنی و ویگور بذر استویا (Stevia rebaudiana  Bertoni)

صارمی, راضیه; امیدی, حشمت; بستانی, عبدالامیر

doi:10.22077/sej.2017.1015

اثر سطوح مختلف پرایمینگ هورمونی بر مؤلفه‌های جوانه‌زنی، زمان تا درصدهای مختلف جوانه‌زنی و ویگور بذر استویا (Stevia rebaudiana Bertoni)

نویسندگان

راضیه صارمی ¹

حشمت امیدی ²

عبدالامیر بستانی ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد علوم و تکنولوژی بذر دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد تهران

² استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه شاهد تهران

³ استادیار، گروه علوم خاک، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران

10.22077/sej.2017.1015

چکیده

به منظور بررسی اثرات پرایمینگ بذر بر ویژگی های جوانه زنی بذر استویا، آزمایشی به صورت فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار در دانشگاه شاهد اجرا شد. بذرها بهوسیله هورمون اکسین در غلظت های صفر (هیدرو پرایمینگ با آب مقطر)، 0.1، 0.5، 1 و 1.5 پی پی ام و هورمون سیتوکینین در غلظت های صفر (هیدرو پرایمینگ با آب مقطر)، 0.5، 1، 1.5 و 2 پی پی ام به صورت ترکیبی پرایم شدند. نتایج نشان داد که بیشترین سرعت جوانه زنی و کمترین میانگین مدت زمان جوانه زنی در تیمار بذرها با 0.1 پی پی ام اکسین و تیمار شاهد به دست آمد. همچنین بر اساس نتایج، کمترین زمان تا 10، 25، 50، 75 و 90 درصد جوانه زنی در هیدروپرایمینگ بذرها با آب مقطرو همچنین 0.1 پی پی ام اکسین به دست آمد. بنابراین، بذرهای هیدروپرایم شده زودتر به 10 درصد جوانه زنی رسیدند. در مطالعه اثر سیتوکینین، کمترین میانگین مدت زمان جوانه زنی در بذرهایی مشاهده شد که به وسیله هیدروپرایمینگ و 1 پی پی ام سیتوکینین تیمار شدند. همچنین تیمار بذرها با 0.5 و 1.5 پیپی ام از هورمون سیتوکینین بالاترین سرعت جوانه زنی را نشان داد. در مطالعه اثرات برهمکنش اکسین در سیتوکینین بر ویژگیهای جوانه زنی بذرهای استویا، ترکیب تیماری (1 + 1.5 پی پی ام)IAA+PBA از نظر مقدار، منجر به بیشترین درصد جوانه زنی گردید. همچنین تیمار با (0+0.1 پی پی ام)IAA+PBA شاخص بنیه بذر را افزایش داد که نسبت به سایر ترکیبات از نظر اقتصادی مقرون به صرفه است. به طور کلی با توجه به نتایج، اثر گذاری IAA نسبت به PBA بر صفات مورد مطالعه بیشتر بود. با این وجود، هیدروپرایمینگ نیز تاثیر مثبتی بر اکثر صفات نشان داد. در نتیجه برای تولید بذر استویا با سرعت جوانه زنی و بنیه بالا، استفاده از اکسین در غلظت های پایین توصیه میشود. برای رسیدن به درصد جوانه زنی بالاتر، ترکیب تیماری (1+1.5 پی پی ام) IAA+PBAرا می توان پیشنهاد کرد.

کلیدواژه‌ها

اکسین

بنیه‌بذر

سیتوکینین

درصد جوانه‌زنی

هیدروپرایمینگ